De uitdrukking “iemand het hemd van het lijf vragen” betekent dat je iemand extreem veel vragen stelt, vaak zo persoonlijk of uitgebreid dat het bijna ongemakkelijk wordt.
Met andere woorden: je blijft maar doorvragen, totdat iemand het gevoel krijgt dat alles blootgelegd moet worden.
Wat betekent “iemand het hemd van het lijf vragen”?
Wanneer je iemand het hemd van het lijf vraagt, stel je zoveel vragen dat die persoon nauwelijks nog iets voor zichzelf kan houden. Het gaat meestal om nieuwsgierigheid, maar soms ook om opdringerigheid.
De uitdrukking wordt gebruikt in situaties waarin iemand:
heel persoonlijke vragen stelt geen grenzen lijkt te kennen alles wil weten blijft doorvragen
Voorbeeld in een zin:
Op dat feestje vroeg ze hem het hemd van het lijf over zijn relatie en werk.
Het spreekwoord heeft geen seksuele betekenis. Het “hemd” staat symbool voor iemands privéleven of innerlijke wereld.
Waar komt deze uitdrukking vandaan?
Het hemd is traditioneel het kledingstuk dat het dichtst op het lichaam wordt gedragen. In vroegere tijden was het vaak letterlijk het laatste laagje stof dat iemand nog aanhad. Als je iemand figuurlijk zelfs dat afneemt, blijft er niets meer verborgen.
De beeldspraak is dus duidelijk: wie het hemd van het lijf vraagt, neemt iemands privacy volledig weg.
Deze uitdrukking bestaat al eeuwen en komt voort uit een tijd waarin kleding schaars was en persoonlijk bezit veel waarde had. Het verliezen van je hemd stond symbool voor totale ontbloting, niet fysiek maar emotioneel.
Wanneer gebruik je deze uitdrukking?
Je gebruikt “het hemd van het lijf vragen” vooral in sociale situaties. Denk aan gesprekken waarin iemand te nieuwsgierig is, een journalist die blijft doorvragen of een kennis die geen gevoel heeft voor grenzen.
Het kan zowel luchtig als kritisch worden gebruikt. Soms met humor, soms met lichte irritatie.
Bijvoorbeeld:
Die nieuwe collega vroeg me meteen het hemd van het lijf over mijn vorige baan.
Waarom mensen zoeken op “hemd van het lijf vragen”
De meeste mensen horen deze uitdrukking ergens en willen weten wat hij precies betekent. Anderen zoeken voorbeelden voor school, teksten of taalgebruik.
De zoekintentie is vrijwel altijd informatief. Mensen willen snel begrijpen waar het spreekwoord vandaan komt en hoe ze het correct kunnen gebruiken.
Omdat het een vaste uitdrukking is die niet letterlijk te begrijpen valt, is uitleg essentieel.
Verwante uitdrukkingen
Deze zegswijze ligt inhoudelijk dicht bij andere Nederlandse uitdrukkingen zoals iemand aan de tand voelen of iemand uitvragen. Het verschil is dat “het hemd van het lijf vragen” sterker is en duidelijk maakt dat iemand geen enkele terughoudendheid toont.
Het spreekwoord benadrukt vooral het gevoel van overweldiging bij degene die bevraagd wordt.
Tijdloze beeldspraak
Net als veel andere Nederlandse spreekwoorden blijft ook deze uitdrukking actueel. Mensen zijn van nature nieuwsgierig en grenzen in gesprekken blijven een thema. Daarom blijft “het hemd van het lijf vragen” herkenbaar, zowel in persoonlijke gesprekken als in professionele situaties.
Het is een krachtige manier om duidelijk te maken dat iemand te ver gaat met vragen stellen.
